Sáp nhập công ty

Hiện nay với những nền kinh tế mới nổi tạo nên một sự phát triển mới và tăng trưởng vượt bậc kinh tế của đất nước cũng như khu vực, cùng xu thế hội nhập quốc tế thì việc chia tách, sáp nhập công ty, doanh nghiệp là sự việc không hiếm thấy.

Quy trình này cần thực hiện một cách quy củ, tuân thủ các quy định của pháp luật thì mới đảm bảo lợi ích của các bên.

Bài viết dưới đây chúng tôi sẽ cung cấp cho Quý khách hàng những thông tin cần thiết liên quan đến hoạt động sáp nhập công ty hi vọng bài viết sẽ là một nguồn thông tin tham khảo cho Quý khách hàng quan tâm.

Sáp nhập công ty là gì

Theo quy định của Luật doanh nghiệp, sáp nhập doanh nghiệp là việc một hoặc một số công ty (hay được gọi là công ty bị sáp nhập) có thể sáp nhập vào một công ty khác (hay được gọi là công ty nhận sáp nhập) bằng cách chuyển toàn bộ tài sản, quyền, nghĩa vụ và lợi ích hợp pháp sang công ty nhận sáp nhập, đồng thời công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại.

Như vậy, doanh nghiệp tư nhân và công ty hợp danh không thể sát nhập được. Tuy nhiên, trong một số trường hợp doanh nghiệp tư nhân vẫn có thể sáp nhập được thông qua bước trung gian (chuyển đổi loại hình doanh nghiệp), còn công ty hợp danh thì không thể do loại hình công ty này không chuyển đổi được.

Ý nghĩa của việc sáp nhập công ty

Khi sáp nhập công ty, doanh nghiệp thì doanh nghiệp bị sáp nhập mất đi nhưng vẫn tồn tại doanh nghiệp nhận sáp nhập.

Mọi giá trị của doanh nghiệp bị sáp nhập được chuyển giao cho doanh nghiệp nhận sáp nhập và dẫn đến sự lớn mạnh hơn về quy mô và thị phần cho doanh nghiệp đó.

Dấu hiệu “một mất một còn” này cho thấy tính chất “thôn tính” của doanh nghiệp nhận sáp nhập và sự yếu thế của doanh nghiệp bị sáp nhập, cho dù giữa các doanh nghiệp này tồn tại một hợp đồng sáp nhập doanh nghiệp.

Đây là sự khác biệt cơ bản giữa sáp nhập với hợp nhất vì việc hợp nhất doanh nghiệp dựa trên sự thỏa thuận bình đẳng của các công ty, doanh nghiệp hợp nhất.

Điều kiện để sáp nhập công ty

Trường hợp sáp nhập mà công ty nhận sáp nhập chiếm từ 30% đến 50% thị phần của thị trường liên quan thì đại diện hợp pháp của công ty nhận sáp nhập bắt buộc phải thông báo cho Cơ quan quản lý cạnh tranh trước khi tiến hành sáp nhập, trừ trường hợp được quy định khác trong Luật cạnh tranh.

Nghiêm cấm các trường hợp sáp nhập mà trong đó công ty nhận sáp nhập chiếm trên 50% thị phần của thị trường liên quan, trừ trường hợp được quy định khác trong Luật cạnh tranh

Thủ tục sáp nhập công ty

Thủ tục sáp nhập công ty TNHH, công ty cổ phần được thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Soạn thảo hồ sơ

Hợp đồng sáp nhập và dự thảo Điều lệ công ty nhận sáp nhập

Hợp đồng sáp nhập phải có các nội dung chủ yếu sau:

Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty nhận sáp nhập

Tên, địa chỉ trụ sở chính của công ty bị sáp nhập

Thủ tục và điều kiện sáp nhập

Phương án sử dụng lao động

Cách thức, thủ tục, thời hạn và điều kiện chuyển đổi tài sản, chuyển đổi phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty bị sáp nhập thành phần vốn góp, cổ phần, trái phiếu của công ty nhận sáp nhập

Thời hạn thực hiện sáp nhập

Hợp đồng sáp nhập phải được gửi đến tất cả các chủ nợ và thông báo cho người lao động biết trong thời hạn 15 ngày, kể từ ngày thông qua.

Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp công ty nhận sáp nhập

sáp nhập công ty

sáp nhập công ty

Sau khi hai bên chốt hợp đồng sáp nhập và điều lệ công ty, bước tiếp theo là chuẩn bị hồ sơ đăng ký doanh nghiệp công ty nhận sáp nhập để thay đổi trên Sở kế hoạch đầu tư.

Trường hợp công ty bị sáp nhập có địa chỉ trụ sở chính ngoài tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương nơi đặt trụ sở chính công ty nhận sáp nhập thì Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi công ty nhận sáp nhập thông báo việc đăng ký doanh nghiệp cho Cơ quan đăng ký kinh doanh nơi đặt trụ sở chính công ty bị sáp nhập để cập nhật tình trạng pháp lý của công ty bị sáp nhập trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.

Về thủ tục sáp nhập công ty được quy định cụ thể tại Khoản 2 Điều 195 như trên. Trường hợp bạn muốn giữ lại lịch sử của Công ty, nếu Công ty của bạn là công ty bị sáp nhập thì bạn phải thực hiện thủ tục đăng ký chấm dứt tồn tại của Công ty để chấm dứt sự tồn tại của Công ty.

Khi đó Công ty bạn sẽ không có tư cách pháp lý để tham gia vào các giao dịch trên thực tế. Trường hợp công ty của bạn là công ty nhận sáp nhập thì việc giữ lại lịch sử của công ty hay thay đổi là do ban giám đốc của Công ty bạn quyết định.

Bước 2: Đăng ký doanh nghiệp công ty nhận sáp nhập

Cơ quan đăng ký kinh doanh tiến hành cập nhật tình trạng pháp lý của công ty bị sáp nhập trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký doanh nghiệp và thực hiện thay đổi nội dung đăng ký doanh nghiệp cho công ty nhận sáp nhập.

Sau khi đăng ký doanh nghiệp đối với công ty nhận sáp nhập, công ty bị sáp nhập chấm dứt tồn tại. Công ty nhận sáp nhập được hưởng các quyền và lợi ích hợp pháp, chịu trách nhiệm về các khoản nợ chưa thanh toán, hợp đồng lao động và nghĩa vụ tài sản khác của công ty bị sáp nhập.

Hồ sơ đăng ký doanh nghiệp công ty nhận sáp nhập

Ngoài các giấy tờ theo quy định tương ứng với từng loại hình doanh nghiệp, hồ sơ đăng ký doanh nghiệp đối với các công ty nhận sáp nhập còn cần kèm thêm bản sao hợp lệ của các giấy tờ sau:

Hợp đồng sáp nhập

Nghị quyết và biên bản họp thông qua hợp đồng sáp nhập của công ty nhận sáp nhập

Nghị quyết và biên bản họp thông qua hợp đồng sáp nhập của các công ty bị sáp nhập, trừ trường hợp công ty nhận sáp nhập là thành viên, cổ đông sở hữu trên 65% vốn điều lệ hoặc cổ phần có quyền biểu quyết của công ty bị sáp nhập

Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc giấy tờ tương đương khác của các công ty liên quan.

Ưu điểm, nhược điểm của việc thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thông qua thị trường mua bán và sáp nhập doanh nghiệp

Ưu điểm:

Các nhà đầu tư trực tiếp nước ngoài có thể tiếp cận thị trường quốc gia dự định đầu tư một cách nhanh nhất thông qua thị trường có sẵn của các công ty bị mua, bị sáp nhập mà không cần phải bỏ chi phí ban đầu ra để nghiên cứu, tiếp cận thị trường.

Ngoài ra, các giá trị khác của công ty bị mua, bị sáp nhập ở quốc gia dự định đầu tư như thương hiệu, thị phần, thị trường, nguồn nhân lực, kinh nghiệm, thiết bị sẽ là những cơ sở, lợi thế kinh doanh quan trọng để nhà đầu tư có được quyết định đầu tư chính xác và có thể đem lại hiệu quả đầu tư cao.

Vì vậy, việc nhà đầu tư lựa chọn hình thức đầu tư thông qua việc mua bán, sáp nhập DN ở quốc gia dự định đầu tư chắc chắn sẽ có nhiều lợi thế nhất định so với các hình thức đầu tư trực tiếp khác như thành lập doanh nghiệp, hợp đồng hợp tác kinh doanh.

Hiện nay, với tư cách là một hình thức tập trung kinh tế, tập trung nguồn lực, đầu tư thông qua M&A sẽ tạo ra sự cạnh tranh mạnh mẽ, tạo ra một nguồn lực lớn hơn cạnh tranh.

Hơn nữa, với sự kết hợp ngoại sinh này sẽ làm cho các tập đoàn đa quốc gia, các công ty lớn trên thế giới tăng thêm sức mạnh trong kinh doanh, cạnh tranh tại một thị trường mới, đồng thời cũng là một sự đảm bảo về uy tín trong kinh doanh cho các công bị bị mua lại, bị sáp nhập.

Vì vậy, Việt Nam cũng không nằm ngoài xu thế này, chẳng hạn có một số tập đoàn tài chính, ngân hàng, bảo hiểm lớn trên thế giới như HSBC mua lại 10% của Techcombank, 10% vốn của Bảo Việt, Satra Group mua 1 triệu cổ phiếu với giá 80 tỷ đồng của Ngân hàng Phương Nam, Daichi mua lại Bảo Minh, APEC Investment đầu tư gần 100 tỷ vào Tập đoàn Hoà Phát là những ví dụ cho thấy xu hướng này đã, đang và sẽ phát triển nhanh chóng ở Việt Nam trong thời gian tới.

Các Doanh nghiệp bị sáp nhập, bị mua lại sẽ thu được rất nhiều lợi ích thông qua hình thức đầu tư bằng M&A, bởi với nguồn lực tài chính lớn mạnh, thương hiệu, kinh nghiệm quản trị từ bên ngoài được đầu tư trực tiếp vào Doanh nghiệp, thông qua M&A thực hiện được việc tái cấu trúc doanh nghiệp trên nhiều phương diện, làm tăng giá trị của Doanh nghiệp mới sau khi được mua lại, sáp nhập.

Chủ sở hữu Doanh nghiệp có thể thu được một khoản lợi ích nhất định, từ việc bán Doanh nghiệp, bán cơ sở kinh doanh của mình cho nhà đầu tư nước ngoài.

Đối với Việt Nam việc cho phép các nhà đầu tư nước ngoài bỏ vốn đầu tư thông qua việc mua lại, sáp nhập với các Doanh nghiệp trong nước sẽ mang lại nhiều lợi ích và nâng giá trị của Doanh nghiệp.

Bởi vì mặc dù Việt Nam đang có khoảng 250.000 Doanh nghiệp đăng ký hoạt động nhưng có đến 97% là Doanh nghiệp nhỏ và vừa với số vốn điều lệ chưa vượt quá 3 triệu USD.

Nhiều điểm yếu của doanh nghiệp Việt Nam thể hiện trong 6 chữ M của tiếng Anh là Money (Vốn), Machinery (Máy móc, công nghệ), Materials (Nguyên vật liệu), Man Power (Nhân lực), Management (quản trị) và Marketing (Tiếp cận thị trường).

Nhược điểm:

Trong các vụ đầu tư qua thị trường M&A, nhà đầu tư quan tâm đối với giá trị và hồ sơ pháp lý của doanh nghiệp mình dự định đầu tư, nhưng thẩm định giá trị và hồ sơ pháp lý không phải là việc dễ đối với các doanh nghiệp đến từ nước ngoài.

Hơn nữa, tính minh bạch của các Doanh nghiệp bị mua, bị sáp nhập cũng có thể chưa cao sẽ dẫn đến việc lừa nhau về mặt giá trị, rủi ro pháp lý có thể xảy ra bất cứ khi nào trong thương vụ M&A.

Việc thẩm định giá trị của cả công ty mua, sáp nhập và công ty bị mua lại, bị sáp nhập là vấn đề quan trọng, liên quan đến “túi tiền” và lợi ích của cả hai bên, vì rằng, lợi ích là cái mà cả hai bên hướng tới.

Thông thường, cả hai bên trong thương vụ M&A đều có cách đánh giá lẫn nhau về giá trị công ty mục tiêu và thường là đi ngược nhau trong việc đánh giá này.

Do đó, kiểm toán viên, thẩm định viên về tài sản có vị trí quan trọng ở khâu này để đưa ra một mức giá khách quan, trung thực đáp ứng được mong mỏi của cả hai bên.

Trên thế giới, có một số phương thức thẩm định giá trị công ty như tỷ suất P/E, tỷ suất giá trị doanh nghiệp trên doanh thu (EV/Sales), chi phí thay thế (M&A dựa trên việc cân nhắc yếu tố chi phí để thiết lập một công ty từ đầu so với một công ty có sẵn), phương pháp chiếu khấu dòng tiền (DCF) Thẩm định hồ sơ pháp lý của hai bên trong một thương vụ M&A cũng không phải là việc dễ, bởi vì ngoài việc thẩm định các hồ sơ hiện hữu, kiểm soát được các quyền và nghĩa vụ liên quan, người thẩm định còn phải dự liệu các rủi ro pháp lý có thể xảy ra thời kỳ “hậu” M&A. Vì vậy, cần phải có sự tham vấn, tư vấn từ luật sư chuyên nghiệp về M&A cho việc thẩm định hồ sơ pháp lý.

Do M&A là một hình thức tập trung kinh tế, do đó nếu nhà đầu tư nước ngoài không nghiên cứu kỹ pháp luật cạnh tranh, chống độc quyền cho thương vụ đầu tư bằng hình thức M&A, thì nó có thể rơi vào trường hợp cấm thực hiện các hành vi tập trung kinh tế (trong đó có M&A) nếu thị phần kết hợp của các doanh nghiệp tham gia M&A chiếm trên 50% trên thị trường liên quan, trừ sau khi M&A vẫn là Doanh nghiệp nhỏ và vừa, trường hợp phải có nghĩa vụ thông báo trước cho Cục quản lý cạnh tranh nếu việc đầu tư bằng M&A có thị phần kết hợp từ 30% đến 50% trên thị trường liên quan, trừ sau khi M&A vẫn là doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu vi phạm các quy định đó, doanh nghiệp đầu tư thông qua M&A có thể sẽ phải chịu các hình thức xử lý, các biện pháp của pháp luật về cạnh tranh, chống độc quyền, và có thể bị khởi kiện bất cứ khi nào. Đây chính là một nhược điểm lớn của hình thức đầu tư trực tiếp nước ngoài qua thị trường M&A.

Sự am hiểu về văn hoá, phong tục, thị trường, pháp luật Việt Nam còn ít, do đó nhiều vấn đề có thể phát sinh trong và sau quá trình M&A.

Việc giải quyết các vấn đề hậu M&A có thể là một cản trở đối với việc hút vốn qua kênh đầu tư này như giảm nhân viên, giảm lương, đào tạo lại, sắp xếp, thuyên chuyển…

Một trong các thách thức lớn đối với tất cả các doanh nghiệp là bảo đảm hoạt động kinh doanh và quản trị doanh nghiệp tuân thủ các quy định của pháp luật.

Làm được điều này sẽ giúp doanh nghiệp tránh được các rủi ro pháp lý như bị các cơ quan có thẩm quyền xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự, cũng như phòng ngừa ranh chấp lao động, tranh chấp nội bộ doanh nghiệp hoặc các kiện tụng từ phía khách hàng, đối tác…

Bài viết trên đây đội ngũ Luật sư của Callme24h đã tư vấn miễn phí cho các bạn các nội dung liên quan đến hoạt động sáp nhập công ty. Nếu bạn còn bất cứ thắc mắc nào xin hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được hỗ trợ hiệu quả nhất.

Hotline: 0347 362 775
Tư Vấn Online
Gọi: 0347 362 775